Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2014

Παρούσα Αξία

Μέχρι στιγμής, υποθέταμε ότι είχαμε ένα μόνο ποσό στην αρχή του χρόνου, το οποίο τοκίζονταν για n περιόδους. Ας αλλάξουμε τώρα και κάθε χρονική στιγμή $t$ ας προσθέτουμε και ένα ποσό $K_t$. Μέχρι την στιγμή $n$, το καθένα από αυτά τα ποσά θα τοκίζεται για $n-t$ χρόνους. Έτσι κάθε $K_t$ θα έχει αξία στο τέλος (αν δεν θυμάστε τύπους πατήστε εδώ)
$$FV_{K_t}=K_t \times \left(1+i \right)^{n-t}$$
Ο παρακάτω πίνακας βοηθάει να το καταλάβετε καλύτερα

Αρχή Στιγμή 1 Στιγμή 2 Στιγμή 3 $\cdots$ Στιγμή n-1 Στιγμή n
$K_0$ $K_0 \times \left(1+i \right)^{1}$ $K_0 \times \left(1+i \right)^{2}$ $K_0 \times \left(1+i \right)^{3}$ $\cdots$ $K_0 \times \left(1+i \right)^{n-1}$ $K_0 \times \left(1+i \right)^{n}$
$K_1$ $K_1 \times \left(1+i \right)^{1}$ $K_1 \times \left(1+i \right)^{2}$ $\cdots$ $K_1 \times \left(1+i \right)^{n-2}$ $K_1 \times \left(1+i \right)^{n-1}$
$K_2$ $K_2 \times \left(1+i \right)^{1}$ $\cdots$ $K_2 \times \left(1+i \right)^{n-3}$ $K_2 \times \left(1+i \right)^{n-2}$
$\cdots$ $\cdots$ $\cdots$ $\cdots$
$K_{n-1}$ $K_{n-1} \times \left(1+i \right)$
$K_n$
Σύνολο $\sum_{t=0}^{n} K_t \times \left(1+i \right)^{n-t}$


Έτσι δηλαδή η συνολική τελική αξία θα είναι ίση με το άθροισμα όλων των επιμέρους τελικών αξιών, δηλαδή
$$FV=\sum_{t=0}^{n} K_t \times \left(1+i \right)^{n-t}=K_0 \times \left(1+i \right)^{n}+K_1 \times \left(1+i \right)^{n-1}+K_2 \times \left(1+i \right)^{n-2}+\cdots+K_n$$

Παράδειγμα

Ας έχουμε αρχικό κεφάλαιο $K_0=500\$$. Κάθε χρονική στιγμή προσθέτουμε
  • αρχικά το ποσό $100\$$ 
  • και κάθε επόμενη στιγμή αυξάνουμε το προηγούμενο ποσό κατά $50\%$.
Επίσης ας θεωρήσουμε επιτόκιο $10\%$. Ας το δούμε σε πίνακα για 5 στιγμές:

Αρχή Στιγμή 1 Στιγμή 2 Στιγμή 3 Στιγμή 4 Στιγμή 5
500 550 605 665,5 732,05 805,255
100 110 121 133,1 146,41
150 165 181,5 199.65
225 247,5 272,25
337,5 371,25
506,25
Σύνολο 650 865 1176,5 1631,65 2301,065

Αναγωγή στο παρόν

Τι γίνεται όμως αν επιθυμούμε να υπολογίσουμε αντί της τελικής αξίας, την παρούσα; Σύμφωνα με τους τύπους εδώ, αντί για πολλαπλασιασμούς έχουμε διαιρέσεις. Έτσι αν θεωρήσουμε ότι κάθε χρονική στιγμή $t$ θα έχουμε ποσό (στο βιβλίο αναφέρεται ώς ταμειακή ροή) $K_t$, η αξία της αν υπήρχε σήμερα αυτό το ποσό θα ήταν
$$CV_{K_t}=\frac{K_t}{\left(1+i\right)^{t}}$$
Άρα αν προσθέσουμε όλα τα προηγούμενα ποσά θα έχουμε
$$CV=K_0+\frac{K_1}{\left(1+i\right)^{1}}+\frac{K_2}{\left(1+i\right)^{2}}+\cdots$$

Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2014

Τόκοι-Επιτόκια

Τα επιτόκια δρουν σε ένα ποσό $PV$ σε κάθε χρονική στιγμή και το προσαυξάνουν κατά ένα ποσοστό $i\%$ σύμφωνα με τον τύπο
$$PV \times i\%$$

Το θέμα είναι ότι η κάθε χρονική στιγμή δεν χρειάζεται να συμφωνεί με το ημερολογιακό έτος. Θα ακούσετε πολλές φορές για ετήσιο επιτόκιο αλλά ο τόκος να αποδίδεται κάθε εξάμηνο ή και τρίμηνο. Τότε θα χρειαστεί να προσαρμοστεί το επιτόκιο στο αντίστοιχο της απόδοσής του. Ας το δούμε με παραδείγματα:

Αν το ετήσιο επιτόκιο είναι $i\%$ και ο τόκος αποδίδεται κάθε εξάμηνο, το εξαμηνιαίο επιτόκιο θα είναι
$$\frac{i}{2}\%$$
Αν το ετήσιο επιτόκιο είναι $i\%$ και ο τόκος αποδίδεται κάθε μήνα, το μηνιαίο επιτόκιο θα είναι
$$\frac{i}{12}\%$$
Αν αντίστροφα το τριμηνιαίο επιτόκιο είναι $i\%$ και ο τόκος αποδίδεται κάθε μήνα, το μηνιαίο επιτόκιο θα είναι
$$\frac{i}{3}\%$$
κ.ο.κ.

Εδώ βέβαια υπάρχει και το παράδοξο ότι δοσμένου ενός επιτοκίου, διαφορετικοί χρόνοι θα δίνουν διαφορετικούς τόκους. Δηλαδή, με ετήσιο επιτόκιο $i\%$ δεν θα έχουμε ίδιο αποτέλεσμα αν το τοκίσουμε κάθε έτος ή κάθε εξάμηνο. Στην πρώτη περίπτωση θα έχουμε μελλοντική αξία
$$PV \left(1+i\%\right)$$
ενώ στην δεύτερη
$$PV \left(1+\frac{i}{2}\%\right)^{2}$$
Αν θέλουμε να διερευνήσουμε αυτή την απλή περίπτωση θα ισχύει η ισότητα μόνο όταν
$$PV \left(1+i\%\right)=PV \left(1+\frac{i}{2}\%\right)^{2} \\ 1+i\%=1+i\%+\frac{i^2}{4}\% \\ i=0\%$$

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από την ανισότητα Bernoulli
$$\left(1+\frac{i}{n}\right)^n>1+i$$

Στο παρακάτω γράφημα βλέπετε για δοσμένο ετήσιο επιτόκιο, πώς αυξάνεται μία τιμή όταν μειώνεται ο χρόνος απόδοσης. Όσο πιο συχνά αποδίδεται ο τόκος, τόσο γρηγορότερα αυξάνεται και η μελλοντική τιμή.

Μελλοντική Aξία

Θεωρία

Ας έχουμε μόνο ένα ποσό PV (Present Value). Ας θεωρήσουμε ότι το ποσό αυτό τοκίζεται κάθε χρονική στιγμή με σύνθετο επιτόκιο i%. Τότε την πρώτη χρονική στιγμή το ποσό μας θα έχει προσαύξηση
$$PV \times i \% =PV\times \frac{i}{100}$$
Επειδή αυτό είναι ο τόκος, θα πρέπει να προστεθεί στην παρούσα τιμή. Έτσι προκύπτει
$$FV_{t=1}=PV+PV\times \frac{i}{100}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)$$
Το ποσό αυτό $FV_{1}$ θα είναι η παρούσα τιμή μετά από το πρώτο χρονικό διάστημα. Έτσι με τον ίδιο τρόπο για την δεύτερη χρονική στιγμή θα έχουμε
$$FV_{t=2}=FV_{t=1}+FV_{t=1}\times \frac{i}{100}=FV_{t=1}\left(1+\frac{i}{100}\right)$$
Και αν αντικαταστήσουμε θα έχουμε
$$FV_{t=2}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)\left(1+\frac{i}{100}\right)=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)^{2}$$
Μετά από $n$ λοιπόν χρονικές στιγμές θα έχουμε το ποσό
$$FV_{t=n}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n}$$

Ας μελετήσουμε όλες τις περιπτώσεις


Άγνωστο το $PV$

$$FV_{t=n}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n} \implies PV=\frac{FV_{t=n}}{\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n}}$$

Άγνωστο το $i$

$$FV_{t=n}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n} \implies \frac{FV_{t=n}}{PV}=\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n} \implies \\ \sqrt[n]{\frac{FV_{t=n}}{PV}}=1+\frac{i}{100} \implies \frac{i}{100}=\sqrt[n]{\frac{FV_{t=n}}{PV}}-1 \implies \\ i=100\left(\sqrt[n]{\frac{FV_{t=n}}{PV}}-1\right)$$

Άγνωστο το $n$

$$FV_{t=n}=PV\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n} \implies \frac{FV_{t=n}}{PV}=\left(1+\frac{i}{100}\right)^{n} \implies \\ \ln{\frac{FV_{t=n}}{PV}}=n \ln{\left(1+\frac{i}{100}\right)} \implies \\ n=\frac{\ln{\frac{FV_{t=n}}{PV}}}{\ln{\left(1+\frac{i}{100}\right)}}$$

Παραδείγματα

  1. Να βρεθεί η μελλοντική αξία, για ετήσιο επιτόκιο 3% και ανατοκισμό για 12 χρόνια σε ποσό 123€ για 12 χρόνια (Απ. 175,369€)
  2. Το ίδιο για εξαμηνιαίο επιτόκιο 5% και ανατοκισμό για 30 χρόνια σε ποσό 52€ (Απ. 228,729€)
  3. Να βρεθεί το ετήσιο επιτόκιο, αν θέλουμε σε 15 χρόνια ένα ποσό 22€ να έχει αξία 115€ (Απ. 11,65%)
  4. Να βρεθεί σε πόσα χρόνια θα γίνω εκατομμυριούχος αν έχω ποσό 2500€ στην τράπεζα με ετήσιο επιτόκιο 2% που τοκίζει κάθε τρίμηνο (Απ. 1201.29 τρίμηνα ή 300.3 χρόνια)

    Υπολογιστικό φύλλο



    Όσοι θέλετε να παίξετε με το υπολογιστικό φύλλο (ή για επιβεβαίωση ασκήσεων) πατήστε εδώ

    Βίντεο με ασκήσεις

    Θα προστεθούν στο μέλλον